n: تفسیر سوره حمد را بنویسید.

       l: در ترتیب فعلى قرآن، حمد اوّلین سوره قرآن
است و براى همین به آن «فاتحة الکتاب» (آغاز گر قرآن) هم
مى گویند. این سوره دو بار بر پیامبر(صلى
الله علیه وآله)
نازل شده است: یک بار در مکّه و بار دیگر هم در مدینه. خواندن آن ثواب زیادى دارد
و واجب است آن را در همه نمازها بخوانیم. این سوره، چکیده اى از همه مطالبى
که در قرآن آمده در خود جاى داده است: هم از خداشناسى سخن مى گوید، هم از
قیامت حرف مى زند، هم از بندگى خدا سخن به میان مى آورد و هم به راه نیک
و بدى که پیش روى ما انسان هاست اشاره مى کند. اکنون آیات این سوره را
با هم مرور مى کنیم.

بِسْمِ
اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ

به نام خداوند بخشنده مهربان

اوّلین نکته آموزنده
این سوره آن است که باید همه کارهایمان را با نام خدا آغاز کنیم. وقتى به مدرسه
مى رویم، غذا مى خوریم، مى خوابیم، مى نویسیم و خلاصه به هر
کارى که مشغول مى شویم باید نام خدا را بر زبان آوریم.

الْحَمْدُ
ِللهِ رَبِّ الْعالَمینَ

ستایش مخصوص خدایى
است که پروردگار جهانیان است

وقتى گل زیبا یا
ستاره درخشانى را مى بینید، هنگامى که در هنر زنبور عسل در ساختن عسل
مى اندیشید، وقتى به قدرت خورشید در روشن و گرم کردن زمین فکر مى کنید،
در دل خود به همه این موجودات شگفت انگیز آفرین مى گویید. امّا در حقیقت
شما به خدا، آفرین مى گویید و او را ستایش مى کنید، زیرا خداوند
آفریننده و پرورنده همه این ها است.

فرض کنید کار دستىِ
قشنگى ساخته و به مدرسه برده اید، حتماً همکلاسى هایتان از کاردستى شما
تعریف مى کنند. اگر خوب فکر کنید مى بینید که آنها در حقیقت از خود شما
تعریف مى کنند، زیرا سازنده آن کاردستى زیبا شما هستید.

حالا متوجّه شدید که
چرا آیه دوّم سوره حمد مى گوید ستایش و مدح تنها شایسته خداست، زیرا همه چیز
آفریده اوست و هر کس هر چه دارد از خدا دارد.

الرَّحْمنِ
الرَّحیمِ مالِکِ یَوْمِ الدّینِ

خداى مهربان صاحب روز جزا

بعضى گناه
مى کنند و براى آن که زشتى گناه خود را بپوشانند مى گویند خدا
مهربان است و گناه ما را مى بخشد. البتّه خدا خیلى مهربان است و اگر کسى از
کار بدى که کرده پشیمان شود خدا او را مى بخشد، اما نباید خود را گول بزنیم،
زیرا همان طور که در این آیه آمده خدا صاحب روز جزا (قیامت) هم هست و به حساب همه
رسیدگى خواهد کرد.

اِیّاکَ
نَعْبُدُ وَ اِیّاکَ نَسْتَعینُ

تنها تو را مى پرستیم و تنها از تو کمک
مى خواهیم

در این آیه دو درس
بسیار مهم وجود دارد: اول آن که ما باید تنها خدا را بپرستیم و جز براى او بندگى
نکنیم و دوّم هم آن که تنها از او یارى بگیریم و پیوسته از او کمک بخواهیم. البتّه
هیچ اشکالى ندارد که شما در کارهایتان از دوستانتان بخواهید که کمکتان کند، ولى بدانید
اگر خدا نخواهد آنها هم نمى توانند شما را یارى دهند.

       اِهْدِنَا
الصِّراطَ الْمُسْتَقیمَ صِراطَ الَّذینَ اَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ
الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَلاَ الضالّینَ.

ما را به راه راست
هدایت کن، راه آنان که از نعمت خود برخوردارشان ساختى، نه آنان که مورد خشم ]تو[ قرار گرفته اند و
نه گمراهان.

این سوره با یک دعاى
بسیار مهم پایان مى پذیرد. ما از خدا مى خواهیم که او خود هدایتمان کند،
زیرا آن قدر خطر پیش روى ماست که جز به یارى او نمى توانیم به سعادت و
خوش بختى برسیم. از او مى خواهیم که ما را به راه کسانى که به آنان
نعمت هاى فراوان خود را عنایت کرده هدایت کند و در مقابل، ما را از کسانى که
مورد خشم او هستند و نیز گمراهان قرار ندهد.

       n: ترجمه سوره فیل را بنویسید.

       l: افراد زیادى قرآن کریم را ترجمه
کرده اند. ترجمه اى که اکنون مى آوریم با استفاده از ترجمه آیة
الله مکارم شیرازى ـ که یکى از مفسّران قرآن کریم در روزگار ما هستند ـ تهیه شده
است:

به نام خداوند بخشنده بخشایشگر

آیا ندیدى پَروردگارت
با فیل سواران ]= لشگر ابرهه که براى نابودى کعبه آمده بودند [چه کرد؟! آیا نقشه آنان را نابود نساخت؟! و بر سر آنها پرندگانى را گروه
گروه فرستاد که با سنگ هاى کوچکى آنها را هدف قرار مى دادند. سر انجام
آنها را هم چون کاه جویده شده گردانید.

       n: با آن که نام حضرت فاطمه(علیها السلام)
در سوره کوثر نیامده، پس چرا مى گویند این سوره درباره آن حضرت است؟

       l: براى آن که بدانیم آیه یا سوره اى
درباره کسى نازل شده، لازم نیست که نام آن شخص هم در آن آیه یا سوره آمده باشد;
مثلا سوره «هل اتى» درباره حضرت على و حضرت فاطمه و فرزندان آنان نازل شده است،
ولى نامى از آنها به میان نیامده است. در آن سوره، قرآن کریم از کار خداپسندانه
آنان که افطار خود را به فقیر و یتیم و اسیر دادند یاد مى کند، ولى اسم
نمى برد. مفسّران قرآن در کتاب هاى خود توضیح مى دهند که هر آیه و
سوره اى درباره چه کسانى نازل شده است.

سوره کوثر نیز همین
طور است. خدا در این سوره مى فرماید: «اى پیامبر مابه تو کوثر (خیر زیاد) را
عطا کردیم.» بسیارى از مفسّران شیعه و سنّى معتقدند که منظور از کوثر، حضرت فاطمه
است که نسل پیامبر(صلى الله علیه وآله) به وسیله او ادامه پیدا کرد.
سیّد هایى که در دنیا وجود دارند، همه از نسل حضرت فاطمه اند. خدا به حضرت
محمّد(صلى الله علیه وآله) پسر نداد، ولى به او دخترى داد که از نسل او
هزاران عالم و دانشمند و مجاهد به وجود آمده اند. امام خمینى، علّامه
طباطبائى، آیة الله خامنه اى و بسیارى دیگر از خوبان که شما مى شناسید
از نسل حضرت زهرا(علیها السلام) هستند. پس سوره کوثر بدون آن که نام
حضرت فاطمه را بیاورد به آن حضرت مربوط است.