قرآن، تنها کتاب آسمانى است که از تحریف مصون مانده و کلامى است که بر بلنداى قله فصاحت و بلاغت، هدایت و رستگارى را نوید مى دهد( ) و رمز و راز مکتوم عالم را باز مى گوید.( )
قرآن، عالى ترین معارف گنجینه غیب را همراه با آهنگى روح نواز به عالمیان هدیه مى کند.( )
قرآن، سرشار از حقایقى است که آدمى جز در پرتو وحى، از آن نصیبى نخواهد داشت. نعمت بزرگى که پروردگار هستى، عطاى آن را بر زمینیان منّتى بزرگ مى داند.( )
قرآن، چشمه سار بى پایان و فوران آب حیات است.( ) اکسیر سعادت و شراب جاودانگى است. شعاع پرفروغش، روشنى بخش ظلمتکده عالم ملک است.( )
قرآن، شورانگیزترین نغمه اى است که جانهاى مشتاق را به خویش مى خواند. آواى آسمانى اش در اعماق وجود حق پویان طنین انداز است و نقبى به سوى نور و آگاهى مى گشاید. مروارید اشک، این مستوره مقدس دلهاى پاک را همچون لطافت شبنمى با طراوت بر گونه ها جارى مى سازد( ) و سرود وجد و ابتهاج را در دلها مى سراید.( ) انذارهایش تن و جان خاشعان را به لرزش و اضطراب مى آورد و بشارتهایش، امید و شوق به رحمت و فضل الهى را بارور مى سازد.
قرآن، حزن، شادى، بیم و امید را در هم مى آمیزد و فروغ بى پایان و شور و شتاب را در دلها مى تاباند و در پرتو این تحوّل شگرف، جانها از هدایت و ایمان سرشار مى شوند.( )
قرآن از محبس ظلمانى ملک تا اوج تابناک و طربناک ملکوت، راه رستگارى و صراط مستقیم را در آیینه آیه هاى نور، تصویر مى کند و حق پویان پاک نهاد را به ضیافت خویش فرا مى خواند.
چون به جان در رفت جان دیگر شود *** جان که دیگر شد جهان دیگر شود
همچو حق پنهان و هم پیداست این *** زنده و پاینده و گویاست این( )
جهان شمولى و جاودانگى آیات الهى قرآن، اقتضا مى کند که در تمامى اعصار، محور حل مشکلات و زداینده ظلمت و جهل و حیرت گمراهى باشد. پیشرفت و تکامل علوم از طراوت و تازگى آن نکاهد و محوریت پیام آسمانى را مخدوش نسازد.
امروزه در جهان معاصر، با تراکم دانش و انفجار اطلاعات، شاهد شبهات و پرسشهاى فراوان و موضوعات متنوعى هستیم که جهان پرالتهاب کنونى، بویژه جوامع اسلامى را به چالش فرا خوانده و دل مشغولان حقیقت و دین مداران پرسوز را به چاره جویى از قرآن دعوت مى کند.
حوزه هاى علمیه، سنگربانان شریعت نبوى و پاسداران اندیشه علوى، پاسخ گویى به سؤالات و شبهات اعتقادى را اصلى ترین رسالت خود دانسته و همواره این نقش خطیر را به زیبایى ایفا کرده اند.
«واحد پاسخ به پرسشهاى قرآنى» در «گروه پژوهش هاى نوآمد» وابسته به «مرکز فرهنگ و معارف قرآن» از زیر مجموعه هاى دفتر تبلیغات اسلامى، یکى از واحدهاى برخاسته از حوزه علمیه در سال 1377 با هدف پاسخ گویى به سؤالات عقیدتى کار خود را آغاز کرد.
حاصل تلاش این واحد، پاسخ دهى به بیش از 40 هزار پرسش در زمانى کم تر از 6 سال بود. تنوع و گستردگى پرسشها که از حدود دویست شهر از سراسر کشور ارسال شده است، رابطه مطلوب این مرکز با قشرهاى مختلف جامعه اسلامى را نوید مى دهد.
این تلاش صادقانه که به گسترش و تداوم ارتباطى صمیمى و پرثمر، میان حوزویان و آحاد مردم انجامید، حاصل سفارشهاى مؤکد مقام معظم رهبرى، مراجع تقلید و مسئولان بلند پایه نظام جمهورى اسلامى ایران است.
از آنجا که این پرسشها از متن جامعه برخاسته و مى تواند نمایانگر شبهات و سؤالات اعتقادى رایج عصر ما باشد، گروه پژوهشهاى نوآمد قرآنى تصمیم گرفت، تا این سؤالات را در مجموعه هاى موضوعى و صنفى( ) مستقل چاپ و منتشر نماید و در دسترس جویندگان حقایق دینى قرار دهد. این وظیفه به عهده واحد پژوهش هاى نوین در گروه واگذار شد. در گام اول دوازده پروژه مستقل با عنوان مشترک «پرسمان قرآنى» در دستور کار واحد قرار گرفت و بعد از تدوین آیین نامه اجرایى پروژه ها و شناسایى محققان شایسته کار آغاز شد.
قابل توجه است که:
1. اختلاف سطح علمى، تفاوتهاى سنى و تنوع فرهنگى پرسشگران، محققان را ملزم مى ساخت که پاسخها را با توجه به ویژگیهاى پرسشگر، سامان دهند; گاه با زبانى ساده و بیانى عامیانه، پاسخ را فهم پذیر مى ساختند و زمانى با بیان علمى تخصصى، بلاغت و مطلوبیت پاسخ فراهم مى شد، با این حال در تدوین این مجموعه سعى بر این شد که پاسخ ها تا حد امکان یکدست شود.
2. وصول به نظمى کاملا منطقى و تدوینى آرمانى با توجه به اهداف این مجموعه، کارى بس دشوار مى نمود که این مهم با حساسیت فراوان و جلسات متعدد کارشناسى از سوى این مرکز پیگیرى شد و تا حد امکان تأمین گردید.
3. علاوه بر پاسخ گویى به شبهات و پرسشهاى گسترده، از اهداف دیگر تدوین این مجموعه، ارائه گزارشى از تلاش محققان براى راه یابى به پاسخى گویا، و منطبق با سطح علمى، ویژگیهاى سنى، فضاى روحى و نیازهاى عاطفى پرسشگر است.
4. ممکن است مستند، یا متن ارجاعى برخى از پاسخها در نگاه فرزانگان و استادان با کاستیهایى همراه باشد. این ملاحظات غالباً از نگاه ناظران علمى واحد یاد شده نیز دور نمانده، امّا با توجه به سطح مخاطبان و اصولى که مى بایست در پاسخ دهى رعایت شود، این پاسخها براى ارسال به پرسشگر و نیز انتشار آن براى عموم، مناسب ارزیابى شده است.
5. عطوفت، شیوایى، اتقان، سادگى، اختصار، استناد و نیز ارجاع پرسشگر به نوشته هاى قابل فهم و در دسترس، اصول مورد توجه این واحد در مسیر شکل گیرى این پاسخهاست.
6. مجموعه اى که هم اکنون پیش روى شماست، پاسخ به پرسش هایى است که باعنوان از قرآن بپرسیم (پاسخ هاى روان به پرسش هاى قرآنى کودکان) به این مرکز رسیده است.
از کلیه افرادى که در تهیه این مجموعه، مرکز را یارى کرده اند، به ویژه آقاى غلامرضا حیدرى ابهرى که کار گردآورى و تدوین را عهده دار بوده اند و آقاى سعید بهمنى که پروژه را نظارت کردند کمال تشکر و قدردانى را داریم.

مرکز فرهنگ و معارف قرآن
گروه پژوهشهاى نوآمد
واحد پژوهشهاى نوین قرآنى