پرسش 1: منظور ازدو بار مردن و دوبار زندگی چیست؟
پاسخ:
در اینکه منظور از دوبار میراندن و دوبار زنده کردن چیست ،بین مفسران اختلا ف شده است. شاید بهترین نظریه در این باره نظر مرحوم علامه طباطبایی باشد که می فرماید : منظوراز میراندن در آخرین روز زندگی دنیا و زنده کردن در برزخ است .سپس میراند ن از برزخ ، و زنده کردن در قیامت برای حساب . پس آیه که سخن از دو میراندن ودو زنده کردن دارد، اشاره به میراندن بعد از زندگی دنیا و میراندن بعد از زندگی در برزخ است .نیز احیای در برزخ، و احیای در قیامت .، زیرا اگر زندگی در برزخ نبود ،دیگر میراندن دوم تصورصحیحی نداشت ، چون هم میراندن باید بعد از زندگی باشد و هم زندگی باید بعد از مردن باشد .بنابراین زندگی دارای سه مرحله می شود : یکی زندگی در دنیا ، دوم زندگی در برزخ ، سوم زندگی در قیامت ، ولی کفار دراین کلام خود متعرض زندگی دنیوی نشده اند و فقط به دو تای آخری پرداخته اند که در آیه به گفته آنان اشاره شده است .(1)
پی نوشت ها :
1.تفسیر المیزان ،ج17،ص 475 با تلخیص .
2.تفسیر نمونه ج20،ص 42 به بعد .