کار خیر به نیت اذیت شیطان

image: 
آیا برای اذیت کردن شیطان و تلافی و لجبازی با او می تواند بر انجام کار خیر اصرار ورزد؟

هر کار خیری باید برای رضای خداوند انجام شود. اما گاهی فرد مسیر خود را پیدا کرده است ولی شیطان او را رها نمی کند. آیا برای اذیت کردن شیطان و تلافی و لجبازی با او می تواند بر انجام کار خیر اصرار ورزد؟

در آیات و روایات همانطوری که بر کسب رضایت خداوند متعال و خشنود سازی اولیاء الله تاکید شده است از خشمگین کردن افراد و گروه هایی مانند شیطان و کفار نیز سخن به میان آمده است.

«وَ لا يَطَؤُنَ مَوْطِئاً يَغيظُ الْكُفَّارَ وَ لا يَنالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَيْلاً إِلاَّ كُتِبَ لَهُمْ بِهِ عَمَلٌ صالِح‏؛ و هيچ گامى كه موجب خشم كافران می شود برنمی دارند، و ضربه‏ اى از دشمن نمی خورند، مگر اينكه به خاطر آن، عمل صالحى براى آنها نوشته می ‏شود.»(1)

«سَمِعَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ ع رَجُلًا يَشْتِمُ قَنْبَراً وَ قَدْ رَامَ قَنْبَرٌ أَنْ يَرُدَّ عَلَيْهِ فَنَادَاهُ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيٌّ ع مَهْلًا يَا قَنْبَرُ دَعْ‏ شَاتِمَكَ‏ مُهَاناً تُرْضِ الرَّحْمَنَ وَ تُسْخِطِ الشَّيْطَانَ وَ تُعَاقِبْ عَدُوَّكَ فَوَ الَّذِي فَلَقَ الْحَبَّةَ وَ بَرَأَ النَّسَمَةَ مَا أَرْضَى الْمُؤْمِنُ رَبَّهُ بِمِثْلِ الْحِلْمِ وَ لَا أَسْخَطَ الشَّيْطَانَ بِمِثْلِ الصَّمْتِ وَ لَا عُوقِبَ الْأَحْمَقُ بِمِثْلِ السُّكُوتِ عَنْهُ»
روزی مولای متّقیان امیرالمؤمنین، امام علی بن ابی طالب صلوات اللّه علیه از محلّی عبور می نمود، ناگهان متوجّه شد که شخصی مشغول فحش دادن و ناسزاگوئی، به قنبر غلام آن حضرت است؛ و قنبر می خواست تلافی کند و پاسخ آن مرد بی ادب و تحریک شده شیطان و هوای نفس را بدهد. ناگهان امیرالمؤمنین علی علیه السلام بر قنبر بانگ زد که: ای قنبر! آرام باش و سکوت خود را حفظ کن و دشمن خود را به حال خود رها ساز تا خوار و زبون گردد.
سپس افزود: ساکت باش و با سکوت خود، خدای مهربان را خوشنود گردان و شیطان را خشمناک ساز و دشمن خویش را به کیفر خود واگذارش نما. توجّه داشته باش که هیچ مؤمنی نتواند خداوند متعال را، جز با صبر و بردباری خشنود سازد. و همچنین هیچ حرکت و عملی همچون خاموشی و سکوت، شیطان را خشمگین و زبون نمی گرداند. و بدان که بهترین کیفر برای احمق، سکوت در مقابل یاوه ها و گفتار بی خردانه او است.(2)

اما باید این نکته را توجه داشت که خشمگین سازی شیطان و یا کفار یک انگیزه تبعی و نتیجه فرعی است که بر اعمال خیر مترتب میشود و نباید به عنوان نیت اصلی از عمل و در کنار کسب رضایت الهی و یا به جای رضایت الهی بنشیند. به نظر می آید در این صورت نیت در انجام عمل خیر، حالت خصومت شخصی پیدا می کند و کسب رضایت الهی کمرنگ و یا حتی ممکن است به فراموشی سپرده شود.

پی نوشت ها:
1. توبه، 120.
2. مفید، محمد بن محمد، الأمالی، کنگره شیخ مفید(ره)، قم، ص118.

برای مشاهده مطلب در تاپیک اصلی کلیک فرمایید

 

 

موضوع: